Sanggano’t sanggago

Nuong nakaraang taon, ipinalabas ang pelikulangpinamagatang “Sanggano, sanggago’t sanggwapo.”

The post Sanggano’t sanggago first appeared on Abante.

sangganot sanggago - Sanggano’t sanggago
EDITORIAL LOGO Edwin Santiago talaga ba - Sanggano’t sanggago

Nuong nakaraang taon, ipinalabas ang pelikulang pinamagatang “Sanggano, sanggago’t sanggwapo.”

Ito ang isa sa mga huling pelikula na ginawa ng beteranong aktor na si Eddie Garcia na pumanawnuong Hunyo 2019. Ang sineng ito ay inilabasnuong Setyembre 2019.

Kung bakit may kakaibang dating ang titulo ng sine, magandang intindihin ang mga salita na nakapaloobdito—sanggano, sanggago, at sanggwapo. Ang salitang “sanggano” ay isang kumpletong salita. Ngunit, ang mga katagang “sanggago” at “sanggwapo” ay mga pinaikling bersyon ng “isanggago” at ng “isang gwapo.”

Ang mga salita ay tumutukoy sa mga maaringkatangian ng isang tao. Ang mga ito rin ay sinasabing may mga pasakali o, sa madaling salita, may mga pagkakaiba-iba ang pakahulugan dependesa tao.

Halimbawa, kapag sinabi na ang isang tao ay “gwapo,” kadalasan may pangakalahatangpagkakasundo hinggil sa mga katangian ng isangtao inilalarawang gwapo. Siyempre, may malilihis pa din, maski paano. Ganun pa man, palagay ko, ang “gwapo” o “sanggwapo” ang pinaka-hindikontrobersyal ang pagkakaintindi dito. Paano namanang “sanggano” at “sanggago?”

Hindi ko alam kung mayroong mga opisyal na mgapakahulugan ang mga salitang ito o wala. Nguni’t sapagkakainti ko, ang “sanggano” ay isang tao naginagamitan ng ekspresyon na laki sa kalye at dahildito, siya ay walang pakundangan gumawa ng mgabagay na hindi sumasang-ayon sa mga alituntuninng lipunan, kasali na dito ang pagiging marahas. Para sa akin, ang sanggano ay malapit sa mgasalita sa English na hoodlum, gangster at bully. Sinubukan ko ring hanapin kung ano ang sasabihinng google. Ang mga salitang nakaugnay sasanggano ay tampalasan, taong malupit, salbahengtao, malupit, butangero. Base dito, palagay ko hindimalayo sa intindi ng marami ang aking sarilinginterpretasyon.

Ang isang tao ba ay maituturing na sanggano kapaglaging sapilitan nyang kinukuha ang isang bagay nagusto o kailangan niya? Sanggano din ba kapagpuro pananakot at pagbabanta ang kanyang alamna pamamaraan ng pagpapatupad ng mga gusto niyang mangyari? Sanggano din ba kung walasiyang pakialam sa mga kagandahang asal natinatadhana ng disenteng lipunan?

Sa kabilang banda naman, ang salitang gago ay iniuugnay ng google sa taong walang saysay o walang katuturan. Sa ganitong pagkakaintindi, tilatumutukoy ito sa dalawang klase ng tao—isangwalang masamang hangarin nguni’t salat sakaalaman at isang may sapat na kaalaman na may masamang hangarin.

Ang isang taong nagpapalusot ay maituturing bang gago? Sa aking palagay, madaling mabansagan ang mga taong ganito na gago sapagka’t ang mgapaglilihis nila sa kanilang mga sinasabi ay nagbubunga kadalasan ng mga pananalitang walang katuturan. Lalong nakaka-inis ang mgapagkakataong tahasan ng panloloko ang mgasinasabi.

Hindi ko alam sa inyo nguni’t sa pakikinig ko sabalita araw-araw, may nakikita akong tambalangsumasakto sa mga nabanggit na mga katangian–tambalang sanggano’t sanggago.

The post Sanggano’t sanggago first appeared on Abante.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *