Piyon

Noong nasa kolehiyo ako sa Pamantasang Normal ng Pilipinas, sinubukan kong magpiyon habang bakasyon. Sumama ako sa pagtratrabaho sa pagawain ng isang kapitbahay. Tumagal lang ako nang tatlong araw. Hindi na ako nakabangon dahil nagkasakit ako sa ikaapat.

The post Piyon appeared first on Abante News Online.

piyon - Piyon
Abante Joselito Delos Reyes Talas Salitaan 1 - Piyon

Noong nasa kolehiyo ako sa Pamantasang Normal ng Pilipinas, sinubukan kong magpiyon habang bakasyon. Sumama ako sa pagtratrabaho sa pagawain ng isang kapitbahay. Tumagal lang ako nang tatlong araw. Hindi na ako nakabangon dahil nagkasakit ako sa ikaapat.

Hindi ko na siguro kailangang linawin at idiin pa na mahirap ang trabaho ng piyon. Pisikalan. Buhat kung buhat. Madudumihan. Mahaba ang oras ng trabaho. Delikado. Kung hindi sanay ang katawan, magkakasakit o bibigay agad. Sa trabahong piyon totoo ang kasabihang ‘magbanat ng buto’.

Ngunit gayun mang mahirap ang trabaho, ang piyon ang isa sa pinaka-mababa ang suweldo. Silang mga nasa construction site. Silang mga nakasuot, suwerte nang tutuusin kung mayroon man, ng safety shoes at safety helmet, maong na kupas at maruming long sleeves.

Sa pagtunog ng kanilang nagsisilbing kampana, hudyat na tapos na ang pahinga, tatayo sila at papasok na sa construction site.

Araw-araw itong pagsaksi ko sa trabaho ng mga nasa construction, ng mga piyon. Maraming pagawain sa pali-gid at mismong sa loob ng unibersidad. Nakakasabay ko silang pumasok. Nakakasabay ko ang marami sa kanila sa pag-uwi.

Nakakasabay ko silang kumain sa mga kainan at karinderya sa paligod ng kampus. Sa loob ng isang oras sa tanghali, kakain sila, pagkatapos ay hihiga sa kung saan may lilim. Pipikit. Iidlip. Babangon upang banatin ang uli ang buto.

Isa sa pinakamatandang trabaho sa mundo ang piyon. Sila ang mga bisig at balikat na bumuo ng sibilisasyon. Nakalulungkot na sila rin ang simbolo ng kahirapan o kung hindi man ay iyong nasa pinakamababang antas ng pamumuhay.

Bakit ko nasabi? Hindi ba’t sila nga ang pinakamahirap at pinakadelikado ang trabaho pero isa sa may pinakamababang suweldo? Huwag na nating isama na anim na araw isang linggo ang kanilang pasok sa trabaho. Sila iyong mga nakatira sa construction sites.

Kaya nga marami sa ating mga kababayan ang piniling maging piyon pero sa ibang bansa nagtratrabaho kung saan mas malaki ang suweldo.

Mabuting malaman mo ang mga kaugnay na salita ng piyon. Galing ito, sa maniwala ka man o hindi, sa salitang Latin na ‘ped’ o paa. Kaya may salitang pedal, pedicure, at pedestrian. Mula dito, nagkaroon ng salitang Latin na ‘pedon’ o foot soldier. Na naging ‘peon’ na salitang Español na n­angangahulugang ‘l­aborer’. Ang ‘peon’ ay binabaybay naman natin ngayon bilang ‘piyon’.

Kamag-anak ng salitang ‘piyon’ ang salitang ‘pioneer’ sa Ingles na nangangahulugang mga unang manggagawa sa isang partikular na lugar o industriya.

Mula sa ‘peon’ nagkaroon ng pawn sa chess na, sa mga nakakaalam, bagamat mahalaga rin sa laban, sila ang mga piyesang pinakamababa ang antas kung ihahambing sa iba pang piyesa ng chess.

Malapit na kamag-anak ng piyon ang salitang ‘pawn’ at ‘pawnshop’. Ito ay unang paraan ng pag-iiwan ng kapalit para mabayaran ng hiniram na pera. Oo, noong unang panahon, ang pawn na iniiwan sa pawnshop o sanglaan para makatiyak na babayaran ang pagkakautang ay ang manggagawa. Ganyang kababa ang tingin ang buhay ng piyon sa kasaysayan na, sa pamamagitan ng kolum na ito, ay nais kong pagpugayan.

The post Piyon appeared first on Abante News Online.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *